Citrus: Skillnad mellan sidversioner

Från Plantae
Hoppa till navigering Hoppa till sök
Ingen redigeringssammanfattning
Ingen redigeringssammanfattning
Rad 5: Rad 5:
|altrubrik=Citrussläktet
|altrubrik=Citrussläktet
|bild=Citrus sinensis-IMG 9404.jpg
|bild=Citrus sinensis-IMG 9404.jpg
|bildtext=''[[Citrus × aurantium|C. × aurantium]]'', apelsin
|bildtext=''[[Citrus × aurantium|C. × aurantium]]'' Sinensis-Gruppen, apelsin
|fam=Rutaceae
|fam=Rutaceae
|ord=Sapindales
|ord=Sapindales
Rad 12: Rad 12:
|link={{PAGENAME}}
|link={{PAGENAME}}
}}
}}
'''Citrussläktet''' omfattar ungefär 40 [[arter]] i familjen [[vinruteväxter]]. Systematiken är oklar inom släktet och det finns en stor mängd [[hybrider]], [[grupper]] och [[sorter]]. Många av citrusarterna har ätliga, välkända frukter, till exempel [[citron]] och [[apelsin]]. Alla arter utom en är städsegröna [[träd]] och [[buskar]]. [[Blommorna]] är vanligen vita och de doftar starkt.
'''Citrussläktet''' omfattar knappt 30 [[arter]] i familjen [[vinruteväxter]]. Systematiken är oklar inom släktet och det finns en stor mängd [[hybrider]], [[grupper]] och [[sorter]]. Många av citrusarterna och hybriderna har ätliga, välkända frukter, till exempel [[citron]] och [[apelsin]]. Alla arter utom en är städsegröna [[träd]] och [[buskar]]. [[Blommorna]] är vanligen vita och de doftar starkt.


Citrussläktet kommer ursprungligen från sydöstra [[Asien]] med utbredning mot norra [[Kina]] samt östra [[Australien]].
Citrussläktet kommer ursprungligen från [[Himalaya]], sydöstra [[Asien]], [[Australien]] och öar i [[sydvästra Stilla havet]]. Arter har även [[naturaliserats]] i många andra områden i världen.


== Arter ==
== Arter ==
Rad 20: Rad 20:
|style="width: 50%;"  valign="top"|
|style="width: 50%;"  valign="top"|
: ''[[Citrus assamensis]]''
: ''[[Citrus assamensis]]''
: ''[[Citrus aurantiifolia]]'' - lime
: ''[[Citrus × aurantium]]'' - storcitrus
: ''[[Citrus australasica]]'' - fingerlime
: ''[[Citrus australasica]]'' - fingerlime
: ''[[Citrus australis]]''
: ''[[Citrus australis]]''
: ''[[Citrus brevipes]]''
: ''[[Citrus cavaleriei]]'' - ichangpapeda
: ''[[Citrus cavaleriei]]'' - ichangpapeda
: ''[[Citrus × floridana]]'' - limequat
: ''[[Citrus deliciosa]]''
: ''[[Citrus garrawayi]]''
: ''[[Citrus garrawayae]]''
: ''[[Citrus georgiana]]''
: ''[[Citrus glauca]]'' - ökenlime
: ''[[Citrus glauca]]'' - ökenlime
: ''[[Citrus gracilis]]''
: ''[[Citrus gracilis]]''
: ''[[Citrus grandis]]''
: ''[[Citrus halimii]]''
: ''[[Citrus halimii]]''
: ''[[Citrus hystrix]]'' - papeda
: ''[[Citrus hystrix]]'' - papeda
: ''[[Citrus indica]]''
: ''[[Citrus indica]]''
: ''[[Citrus inodora]]''
: ''[[Citrus inodora]]''
: ''[[Citrus insitorum]]''
: ''[[Citrus japonica]]'' - rund kumquat
: ''[[Citrus japonica]]'' - rund kumquat
: ''[[Citrus junos]]'' - yuzu
: ''[[Citrus khasya]]''
: ''[[Citrus khasya]]''
|style="width: 50%;"  valign="top"|
|style="width: 50%;"  valign="top"|
: ''[[Citrus × latifolia]]'' - tahitilime
: ''[[Citrus latipes]]''
: ''[[Citrus latipes]]''
: ''[[Citrus limon]]'' - citron
: ''[[Citrus lucida]]'' - krasang
: ''[[Citrus lucida]]'' - krasang
: ''[[Citrus maxima]]'' - pompelmus
: ''[[Citrus medica]]'' - suckatcitron
: ''[[Citrus medica]]'' - suckatcitron
: ''[[Citrus × microcarpa]]'' - kalamondin
: ''[[Citrus neocaledonica]]''
: ''[[Citrus neocaledonica]]''
: ''[[Citrus oxanthera]]''
: ''[[Citrus oxanthera]]''
: ''[[Citrus platypoda]]''
: ''[[Citrus polyandra]]''
: ''[[Citrus polyandra]]''
: ''[[Citrus × polytrifolia]]''
: ''[[Citrus reticulata]]'' - småcitrus
: ''[[Citrus swinglei]]''
: ''[[Citrus swinglei]]''
: ''[[Citrus × taitensis]]'' - tahitiapelsin
: ''[[Citrus trifoliata]]'' - citrontörne
: ''[[Citrus trifoliata]]'' - citrontörne
: ''[[Citrus undulata]]''
: ''[[Citrus undulata]]''
: ''[[Citrus wakonai]]''
: ''[[Citrus wakonai]]''
: ''[[Citrus warburgina]]''
: ''[[Citrus warburgina]]''
: ''[[Citrus webberi]]''
: ''[[Citrus wintersii]]''
: ''[[Citrus wintersii]]''
|-
|-
Rad 65: Rad 51:
|-
|-
|colspan=2|
|colspan=2|
: ''<span style="color:grey">C. maxima</span>'' &rarr; ''[[Citrus grandis]]''
: ''<span style="color:grey">C. grandis</span>'' &rarr; ''[[Citrus maxima]]''
|}
 
== Hybrider ==
{|
|style="width: 50%;"  valign="top"|
: ''[[Citrus × aurantiifolia]]'' - lime
: ''[[Citrus × aurantium]]'' - storcitrus
: ''[[Citrus × floridana]]'' - limequat
: ''[[Citrus × georgiana]]''
: ''[[Citrus × insitorum]]''
: ''[[Citrus × junos]]'' - yuzu
|style="width: 50%;"  valign="top"|
: ''[[Citrus × latifolia]]'' - tahitilime
: ''[[Citrus × limon]]'' - citron
: ''[[Citrus × microcarpa]]'' - kalamondin
: ''[[Citrus × polytrifolia]]''
: ''[[Citrus × taitensis]]'' - tahitiapelsin
: ''[[Citrus × webberi]]''
|-
!colspan=2|Synonymer
|-
|colspan=2|
: ''<span style="color:grey">C. × paradisi</span>'' &rarr; ''[[Citrus × aurantium]]''
: ''<span style="color:grey">C. × paradisi</span>'' &rarr; ''[[Citrus × aurantium]]''
: ''<span style="color:grey">C. × reticulata</span>'' &rarr; ''[[Citrus × aurantium]]''
: ''<span style="color:grey">C. × sinensis</span>'' &rarr; ''[[Citrus × aurantium]]''
: ''<span style="color:grey">C. × sinensis</span>'' &rarr; ''[[Citrus × aurantium]]''
|}
|}
== Referenser ==
== Referenser ==
<small>
<small>
* {{Bokref/Mab}}
* {{Bokref/Mab}}
* {{COL|col-dat=|dat=2020-07-01}}
* {{POWO|2020-10-17}}
* {{POWO|2020-07-01}}
* {{SKUD|6514|citrussläktet}}
* {{SKUD|6514|citrussläktet}}
</small>
</small>
[[Kategori:Rutaceae]]
[[Kategori:Rutaceae]]
[[Kategori:Växtsläkten]]
[[Kategori:Växtsläkten]]
[[Kategori:Utbredning saknas]]
[[Kategori:Växtsläkten i Kina]]
[[Kategori:Växtsläkten i södra centrala Kina]]
[[Kategori:Växtsläkten i Hainan]]
[[Kategori:Växtsläkten i norra centrala Kina]]
[[Kategori:Växtsläkten i sydöstra Kina]]
[[Kategori:Växtsläkten i östra Asien]]
[[Kategori:Växtsläkten i Japan]]
[[Kategori:Växtsläkten på Ryukyuöarna]]
[[Kategori:Växtsläkten i Taiwan]]
[[Kategori:Växtsläkten på indiska subkontinenten]]
[[Kategori:Växtsläkten i Assam]]
[[Kategori:Växtsläkten i Bangladesh]]
[[Kategori:Växtsläkten i östra Himalaya]]
[[Kategori:Växtsläkten i Nepal]]
[[Kategori:Växtsläkten i västra Himalaya]]
[[Kategori:Växtsläkten i Indokina]]
[[Kategori:Växtsläkten i Kambodja]]
[[Kategori:Växtsläkten i Laos]]
[[Kategori:Växtsläkten i Burma]]
[[Kategori:Växtsläkten på Nikobarerna]]
[[Kategori:Växtsläkten i Thailand]]
[[Kategori:Växtsläkten i Vietnam]]
[[Kategori:Växtsläkten i Malesien]]
[[Kategori:Växtsläkten på Borneo]]
[[Kategori:Växtsläkten på Java]]
[[Kategori:Växtsläkten på Små Sundaöarna]]
[[Kategori:Växtsläkten på Malackahalvön]]
[[Kategori:Växtsläkten på Moluckerna]]
[[Kategori:Växtsläkten i Filippinerna]]
[[Kategori:Växtsläkten på Sulawesi]]
[[Kategori:Växtsläkten på Sumatra]]
[[Kategori:Växtsläkten i Papuasien]]
[[Kategori:Växtsläkten i Bismarckarkipelagen]]
[[Kategori:Växtsläkten på Nya Guinea]]
[[Kategori:Växtsläkten på Salomonöarna]]
[[Kategori:Växtsläkten i Australien]]
[[Kategori:Växtsläkten i New South Wales]]
[[Kategori:Växtsläkten i Northern Territory]]
[[Kategori:Växtsläkten i Queensland]]
[[Kategori:Växtsläkten i South Australia]]
[[Kategori:Växtsläkten i sydvästra Stilla havet]]
[[Kategori:Växtsläkten i Nya Kaledonien]]
[[Kategori:Växtsläkten på Wallis- och Futunaöarna]]

Versionen från 17 oktober 2020 kl. 09.47

Citrus
L. 1753
Citrussläktet
C. × aurantium Sinensis-Gruppen, apelsin
C. × aurantium Sinensis-Gruppen, apelsin
Familj Rutaceae
Ordning Sapindales
Överordning Eudicotyledonae
Underklass Angiospermae
Rike Plantae
 

Citrussläktet omfattar knappt 30 arter i familjen vinruteväxter. Systematiken är oklar inom släktet och det finns en stor mängd hybrider, grupper och sorter. Många av citrusarterna och hybriderna har ätliga, välkända frukter, till exempel citron och apelsin. Alla arter utom en är städsegröna träd och buskar. Blommorna är vanligen vita och de doftar starkt.

Citrussläktet kommer ursprungligen från Himalaya, sydöstra Asien, Australien och öar i sydvästra Stilla havet. Arter har även naturaliserats i många andra områden i världen.

Arter

Citrus assamensis
Citrus australasica - fingerlime
Citrus australis
Citrus cavaleriei - ichangpapeda
Citrus deliciosa
Citrus garrawayae
Citrus glauca - ökenlime
Citrus gracilis
Citrus halimii
Citrus hystrix - papeda
Citrus indica
Citrus inodora
Citrus japonica - rund kumquat
Citrus khasya
Citrus latipes
Citrus lucida - krasang
Citrus maxima - pompelmus
Citrus medica - suckatcitron
Citrus neocaledonica
Citrus oxanthera
Citrus polyandra
Citrus swinglei
Citrus trifoliata - citrontörne
Citrus undulata
Citrus wakonai
Citrus warburgina
Citrus wintersii
Synonymer
C. grandisCitrus maxima

Hybrider

Citrus × aurantiifolia - lime
Citrus × aurantium - storcitrus
Citrus × floridana - limequat
Citrus × georgiana
Citrus × insitorum
Citrus × junos - yuzu
Citrus × latifolia - tahitilime
Citrus × limon - citron
Citrus × microcarpa - kalamondin
Citrus × polytrifolia
Citrus × taitensis - tahitiapelsin
Citrus × webberi
Synonymer
C. × paradisiCitrus × aurantium
C. × reticulataCitrus × aurantium
C. × sinensisCitrus × aurantium

Referenser

  • Mabberley, D. J.: Mabberley's plant-book: a portable dictionary of plants, their classification and uses, Cambridge University Press, Cambridge, UK 2008 (eng). ISBN 978-0-521-82071-4 (hardback). Libris. 
  • POWO. "Plants of the World Online". Facilitated by the Royal Botanic Gardens, Kew. Published on the Internet; https://powo.science.kew.org/ Retrieved 2020-10-17.
  • SKUD, Svensk kulturväxtdatabas (SLU) - citrussläktet - https://skud-app.blomsterlandet.se/search - I tryckt form: Aldén, Björn; Ryman, Svengunnar; Hjertson, Mats Våra kulturväxters namn: ursprung och användning. Formas, Stockholm, 2009. ISBN 978-91-540-6026-9